Historia Torre dos Clérigos

Bractwo i jego architekt

Świeckie bractwo, Irmandade dos Clérigos, zamówiło cały kompleks u Nicolau Nasoniego, włoskiego architekta i malarza. Nasoni urodził się w Toskanii w 1691 roku, pracował w Rzymie i na Malcie, a w latach dwudziestych XVIII wieku osiadł w Porto, gdzie pozostał aż do śmierci w 1773 roku. Wstąpił do bractwa i na własne życzenie został pochowany w krypcie kościoła, w nieoznaczonym grobie. Artykuł o nim w angielskiej Wikipedii nazywa kościół Clérigos jego największym dziełem, powołując się w tej ocenie na badaczy.

Inne dzieła Nasoniego w Porto

Kompleks Clérigos nie był jego jedynym zleceniem w Porto. Angielska Wikipedia wymienia Palácio do Freixo z około 1750 roku i podaje, że Nasoni ozdobił katedrę w Porto freskami, dodał granitowy portyk w 1736 roku oraz boczną loggię i zaprojektował tam srebrny ołtarz. Przypisuje mu także kościół Misericórdia i Pałac Arcybiskupi. Do Porto przybył na zaproszenie dziekana miasta.

Kościół, lata 1732–1750

Budowę rozpoczęto w 1732 roku, a kościół ukończono do 1750 roku. Ma układ elipsy — jest jednym z pierwszych barokowych kościołów w Portugalii o takim kształcie — a jego boczne ściany ukazują owal nawy. Front zdobią girlandy i muszle pod przełamanym przyczółkiem. Według artykułu o Nasonim w angielskiej Wikipedii kościół przetrwał wielkie trzęsienie ziemi z 1755 roku.

Wieża, lata 1754–1763

Według portugalskiej Wikipedii Nasoni przedstawił projekt wieży w 1753 roku na prośbę bractwa. Wzniesiono ją w latach 1754–1763; ma około 75 metrów wysokości i sześć uskokowych kondygnacji. Angielska Wikipedia podaje, że projekt inspirowany jest toskańskimi kampanilami, a barokowa dekoracja zdradza wpływy baroku rzymskiego. Wieża stoi z tyłu bryły kościoła i — jak ujmuje to ta strona — dominuje nad miastem i jest widoczna z wielu punktów.

Zabytek wciąż w użyciu

Wieża była czymś więcej niż tylko imponującą budowlą. Portugalska Wikipedia podaje, że stanowiła punkt odniesienia nawigacyjnego dla łodzi płynących w górę Douro oraz że służyła jako codzienny sygnał południowy i telegraf handlowy. Właśnie dlatego angielska Wikipedia nazywa ją symbolem miasta.

Czytaj dalej: Co warto zobaczyć w Torre dos Clérigos

Pomnik Narodowy i dziedzictwo światowe

Portugalska Wikipedia odnotowuje, że kompleks ma status Monumento Nacional od 1910 roku. UNESCO wpisało Historyczne Centrum Porto na listę światowego dziedzictwa w 1996 roku, a kościół i wieża znajdują się w jego obrębie. Po gruntownej renowacji kompleks został ponownie otwarty w 2014 roku, a projekt zdobył następnie kilka nagród. Dla zwiedzającego te oznaczenia mają mniejsze znaczenie niż efekt: zabytek chroniony, utrzymywany w dobrym stanie i otwarty dla publiczności.

Dzwony i nocne otwarcie

Portugalska Wikipedia podaje, że w wieży znajduje się carillon nabyty w 1995 roku, jeden z największych w kraju. W 2015 roku bractwo ogłosiło, że po 250 latach wieża i kościół będą otwarte również w godzinach nocnych — jak relacjonuje angielska Wikipedia — a Diário de Notícias opisał pierwsze lato wieczornych zwiedzań. Dzisiejszy bilet wieczorny jest następstwem tej decyzji.

Dla kogo to nie jest

Jeśli oczekujesz jednej spójnej daty dla każdego elementu tej historii, źródła różnią się w drobnych szczegółach. Wysokość wieży podaje się raz jako około 75, raz jako 76 metrów, a liczbę stopni jako 225 lub 240. Ta strona korzysta z danych podanych w artykułach Wikipedii i przez Visit Porto, a resztę pozostawia przewodnikowi po schodach.

Czytaj dalej: Ile stopni ma Torre dos Clérigos?